Demir Sülfat Monohidrat

Kullanım Alanları, Faydalar, Sektörler

Demir sülfat monohidratın tarım, yem, su/atıksu, pigment, çimento, kimya, çevre/toprak ıslahı, tekstil/deri ve sağlık uygulamalarını doğrulanmış öğrenin.

Demir Sülfat Monohidrat Nedir?

Demir sülfat monohidrat (FeSO₄·H₂O), demir(II) (ferroz) sülfatın daha konsantre ve kararlı hidrat formudur. Tipik olarak ~%30 elementel demir içerir; heptahidrat ile kimyasal işlevi aynıdır (Fe²⁺ kaynağı). Bu nedenle aynı kullanım ailelerinde değerlendirilir; tercih gerekçesi çoğunlukla yüksek Fe yüzdesi, stabilite ve lojistik avantajdır.

Başlıca Kullanım Alanları

1) Tarım (Bitki Besleme & Toprak Düzenleyici)

• Kloroz düzeltme: Alkali/kireçli topraklarda veya yapraktan uygulamayla demir eksikliği (kloroz) gideriminde kullanılır.

• Çimlerde yosun kontrolü: Demir sülfat içeren, onaylı yosun öldürücüler çimlerde mevcut yosunu bastırmada etkindir.

2) Yem Katkısı (Hayvancılık)

• Mineral takviyesi: Uygun dozlarda tüm türlerde yem katkısı olarak güvenle kullanılabilir .

3) Su ve Atıksu Arıtma

• Fosfor giderimi/koagülasyon: Demir tuzları P gideriminde ve askıda katıların uzaklaştırılmasında yaygın koagülanttır; ferroz sülfat pilot ve tam ölçek uygulamalarda kullanılır.

• Koku ve korozyon kontrolü (H₂S): Kanalizasyon/atıksu sistemlerinde sülfürü çöktürerek H₂S kaynaklı koku ve korozyonu azaltır.

• İçme suyunda klorit indirgeme: Klor dioksit kullanımında oluşan klorit (ClO₂⁻), Fe(II) ile klorüre indirgenebilir.

4) Pigment Üretimi & Renklendirme

• Demir oksit pigmentlerinin hammaddesi: Sentetik demir oksitler; ferroz sülfat gibi demir tuzlarının termal ayrışması/çöktürmesi ile üretilebilir (kırmızı, sarı, kahverengi vb.). Pigmentler beton/harçta renklendirme için kullanılır.

5) Çimento ve İnşaat

• Cr(VI) indirgeme: Çimentodaki suda çözünebilen altı değerlikli krom (Cr(VI)) seviyesini ≤2 ppm olacak şekilde Cr(III)’e indirgemek amacıyla ferroz sülfat (mono/hepta) standart katkıdır; AB’de ilgili sınırlar mevcuttur.

6) Kimya Endüstrisi

• Ara madde: Ferrik sülfat başta olmak üzere diğer demir tuzlarının üretiminde ferroz sülfat öncül olarak kullanılır.

• Fenton oksidasyonu (AOP): FeSO₄, H₂O₂ ile birlikte Fenton reaktifi için tipik Fe(II) kaynağıdır; zorlu organiklerin oksidatif parçalanmasında yaygın bir yöntemdir.

7) Çevre & Toprak Islahı

• Kromat (Cr(VI)) indirgeme ve immobilizasyon: Kirlenmiş toprak/su ortamlarında Cr(VI) → Cr(III) indirgeme ve bağlama amacıyla saha çalışmalarında ferroz sülfat kullanılmıştır (case study ve güncel akademik çalışmalar mevcut).

8) Tarihsel Tekstil & Deri Uygulamaları

• Mordan ve demir-tannat boyalar: Demir(II) iyonları doğal tanenlerle demir-tannat kompleksleri oluşturur; tarihsel tekstil ve bazı deri boyamalarında siyah/gri tonlar için kullanılmıştır (günümüzde sınırlı/geleneksel).